Máy Realtime PCR và ứng dụng trong lĩnh vực y tế

Hiểu về Máy Realtime PCR là gì?

Máy Realtime PCR hay còn gọi là qPCR quantitative PCR là thiết bị sử dụng kỹ thuật khuếch đại gen kết hợp phát hiện tín hiệu huỳnh quang theo thời gian thực. Điều này cho phép xác định định tính và định lượng chính xác DNA hoặc RNA có trong mẫu bệnh phẩm tự động. Đây có thể được gọi là bước tiến triển khá tốt so với kỹ thuật PCR truyền thống.

Cụ thể máy realtime PCR sử dụng công nghệ phản ứng chuỗi Polymerase để nhân bản DNA hoặc RNA từ mẫu sinh học cực nhỏ như máu, hoặc mô và cả nước bọt. Khác với máy PCR thông thường, thiết bị này tích hợp cảm biến quang học để theo dõi quá trình khuếch đại ngay khi nó diễn ra, cho phép đo lường định lượng chính xác mà không cần bước xử lý bổ sung sau phản ứng. Đặc điểm này đã giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp như dịch bệnh covid giai đoạn những năm 2020 và 2021.

Nguyên lý hoạt động của máy Realtime PCR

Hoạt động của máy Realtime PCR là mỗi chu kỳ PCR sẽ nhân bản lượng DNA hoặc RNA mục tiêu lên gấp đôi.

Trong đó máy sẽ tiếp nhận tín hiệu huỳnh quang phát ra từ các đầu dò probe hoặc thuốc nhuộm dye để theo dõi quá trình này theo thời gian thực.

Tín hiệu huỳnh quang càng mạnh => Lượng DNA hoặc RNA càng cao => Giúp định lượng virus, vi khuẩn hoặc gene rõ rệt và cụ thể hơn.

Theo đó chúng ta sẽ tìm hiểu cách Máy Realtime PCR Hoạt Động ra sao:

Máy Realtime PCR hoạt động dựa trên chu trình nhiệt chuẩn xác, đồng thời máy kết hợp với phần mềm phân tích hiện đại thông minh. Quá trình diễn ra mà Lintech JSC nêu ra như sau:

Bắt đầu khởi động mẫu: Mẫu DNA hayRNA được trộn với hóa chất đặc hiệu và đặt vào trong máy để chuẩn đoán.

Chu kỳ nhiệt: Máy điều chỉnh nhiệt độ từ 50°C đến 95°C để từ đó có thể kích hoạt phản ứng sinh hóa, với tốc độ gia nhiệt lên từ 15 đến 20°C trên mỗi giây đối với các dòng máy đời mới.

Phát hiện tín hiệu: Các đèn LED hoặc laser quét tín hiệu huỳnh quang, chuyển đổi thành dữ liệu số để phân tích ngay lập tức.

Kỹ thuật viên vận hành máy dễ dàng đánh giá nồng độ DNA ban đầu chỉ trong 30 đến 40 phút, nó nhanh hơn nhiều so với phương pháp PCR truyền thống.

Những ứng dụng nổi bật của máy Realtime PCR

• Phát hiện sớm và định lượng những virus HIV, HBV, HCV, Covid 19….
• Xét nghiệm di truyền, ung thư, đột biến gen
• Nghiên cứu biểu hiện gene trong sinh học chuẩn đoán phân tử
• Kiểm tra môi trường, phực phẩm hay thủy hải sản

Tầm Quan Trọng Của Máy Realtime PCR Đối Với Y Tế Hiện Nay

Máy realtime PCR có thể được nói rằng là thiết bị hiện đại bật nhất hiện nay, máy cho phép theo dõi và phân tích DNA hoặc RNA ngay trong quá trình khuếch đại. Phát hiện các mầm bệnh tiềm ẩn như COVID-19, viêm gan B & C, hay ung thư chỉ tầm vài giờ, cũng là bước ngoặc chuyển mình thay đổi cho việc chuẩn đoán thế hệ mới tại y học. Đặc biệt, năm 2025, nhu cầu sử dụng máy realtime PCR ngày càng tăng do các dự án nghiên cứu chuẩn đoán gen và phòng chống dịch bệnh xảy ra thường xuyên hiện nay.

 

Theo rà soát thống kê từ Hiệp hội Y học Việt Nam, đã có hơn 150 phòng thí nghiệm, cơ sở tư nhân đã đầu tư vào máy realtime PCR trong nửa đầu năm 2025, cho thấy xu hướng ứng dụng rộng rãi trong cả y tế công và tư nhân.

Dòng máy tiêu biểu của Realtime PCR

Lintech JSC xin đưa ra hai dòng máy Realtime PCR tiêu biểu trên thị trường để bạn có thể dễ hình dung hơn.

Máy Alinity m từ Abbott Molecular của Hoa Kỳ

Một trong những hệ thống Realtime PCR hoàn toàn tự động do chính Abbott phát triển.

Tự động từ khâu tách chiết => khuếch đại => phát hiện => báo cáo kết quả.

Được dùng phổ biến trong các phòng nghiên cứu lớn, trung tâm chẩn đoán quốc gia, đặc biệt là trong giai đoạn xét nghiệm SARS CoV 2.

Ưu điểm của máy Realtime PCR Alinity m:

• Cho phép xử lý nhiều mẫu đồng thời
• Vận hành liên tục 24/7
• Thời gian cho kết chuẩn xác và nhanh chóng hơn.

Máy Realtime PCR là cánh tay phải đắc lực không thể thiếu trong xét nghiệm chẩn đoán hiện đại, đặc biệt trong lĩnh vực y tế như đại dịch và các bệnh lý truyền nhiễm. Việc hiểu rõ đặc điểm, ứng dụng và phân biệt các dòng máy như Alinity m sẽ giúp các phòng nghiên cứu, lab, cơ sở y tế tư nhân và bệnh viện chọn được giải pháp tối ưu, phù hợp với nhu cầu sử dụng chuẩn đoán thực tế.

Ngoài ra để hiểu thêm bạn có thể truy cập bài viết này: Máy PCR